Πανελλαδικές- Τελικά Τι Επάγγελμα να Διαλέξω;

Οι μαθητές της Γ Λυκείου για άλλη μια χρονιά μπαίνουν στην τελική ευθεία προς τις Πανελλαδικές εξετάσεις. Διαβάζουν εντατικά με το σκεπτικό ότι αυτές οι εξετάσεις καθορίζουν το μέλλον τους, νιώθοντας πίεση από παντού: οικογένεια, κοινωνικές αφηγήσεις, και φυσικά, τη δική τους σύγχυση και άγχος.

Ταυτόχρονα, φοιτητές ετοιμάζονται να ορκιστούν και ξαφνικά βρίσκονται να αναρωτιούνται: «Και τώρα τι;» Δούλευαν χρόνια για την απόκτηση ενός πτυχίου και τώρα αντιμετωπίζουν μια διαφορετική μορφή αβεβαιότητας—αυτή που ξεκινά όταν τελειώνει η δομημένη εκπαίδευση.

Αυτό το άρθρο είναι αφιερωμένο για στο 17χρονο που νιώθει ότι έπρεπε ήδη να ξέρει τι θέλει να ακολουθήσει. Είναι επίσης αφιερωμένο για τον απόφοιτο που αναρωτιέται αν έκανε λάθος επιλογή. Είναι και για όποιον νιώθει ότι έχει πάρα πολλές επιλογές να εξερευνήσει και αυτή η πληθώρα τον παραλύει.

Η επιλογή επαγγέλματος—ή ακόμα και η κατανόηση του τι ακριβώς σημαίνει αυτό—είναι μια από τις πιο δύσκολες αποφάσεις της ζωής. Κι όμως, μας ζητείται να την πάρουμε πριν καν αποκτήσουμε σταθερή αίσθηση ταυτότητας. Τι φταίει;  Μπορεί να είναι δικό μας ελάττωμα. Είναι ελάττωμα του κοινωνικού συστήματος;

Γιατί Είναι Τόσο Δύσκολο να Επιλέξουμε Επάγγελμα;

Η επαγγελματική επιλογή αποτελεί μία από τις πιο πολύπλοκες και ψυχολογικά φορτισμένες αποφάσεις στη ζωή ενός ατόμου. Παρά την κοινή αντίληψη ότι πρόκειται απλώς για την επιλογή ενός επαγγέλματος ή την εξασφάλιση απασχόλησης, στην πραγματικότητα πρόκειται για μια υπαρξιακή διαδικασία, του «τι θέλω να κάνω στη ζωή μου», «τι θέλω να γίνω όταν θα μεγαλώσω», η οποία αγγίζει τον πυρήνα της ταυτότητας του ατόμου.

Στην καρδιά της διαδικασίας αυτής βρίσκεται η διαμόρφωση της επαγγελματικής ταυτότητας – μιας σταδιακά εσωτερικευμένης αίσθησης του «ποιος είμαι» σε σχέση με τον επαγγελματικό ρόλο και τη θέση μας στην κοινωνία. Η επαγγελματική ταυτότητα δεν είναι έμφυτη, αλλά αναπτύσσεται μέσα από συνεχή αλληλεπίδραση μεταξύ των ατομικών χαρακτηριστικών (όπως αξίες, ενδιαφέροντα και δεξιότητες), των εμπειριών, των κοινωνικών προσδοκιών και του πολιτισμικού πλαισίου.

Αυτή η ανάπτυξη, ωστόσο, απαιτεί χρόνο και νευροβιολογική ωρίμανση. O προμετωπιαίος φλοιός του εγκεφάλου, περιοχή υπεύθυνη για λειτουργίες όπως ο μακροπρόθεσμος σχεδιασμός, η λήψη αποφάσεων, η αξιολόγηση κινδύνου και ο έλεγχος παρορμήσεων, συνεχίζει να αναπτύσσεται μέχρι περίπου την ηλικία των 25 ετών. Επομένως, έφηβοι 16 ή 17 ετών καλούνται να πάρουν αποφάσεις που ενδέχεται να επηρεάσουν όλη την επαγγελματική τους πορεία, χρησιμοποιώντας γνωστικά και εκτελεστικά συστήματα του εγκεφάλου που δεν έχουν ακόμη πλήρως ωριμάσει.

Η δυσκολία επιτείνεται περαιτέρω από τη ρευστότητα του σύγχρονου εργασιακού τοπίου. Η παραδοσιακή ιδέα του “επαγγέλματος εφ’ όρου ζωής” έχει αντικατασταθεί από πιο ευέλικτα μοντέλα, όπως οι λεγόμενες “portfolio careers”, όρος που αφορά έναν τρόπο εργασίας όπου οι άνθρωποι ακολουθούν ποικίλες και μη γραμμικές επαγγελματικές διαδρομές στη ζωή τους και συνδυάζουν διάφορες πηγές εισοδημάτων. Οι τεχνολογικές και κοινωνικοοικονομικές αλλαγές δημιουργούν ή καταργούν επαγγέλματα με ταχύτητα που προκαλεί γνωστική και συναισθηματική υπερφόρτωση. Ιδιαίτερα, η ταχεία εξέλιξη της τεχνητής νοημοσύνης (AI) μετασχηματίζει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο εργαζόμαστε, αυτοματοποιώντας καθήκοντα, αναδιαμορφώνοντας ρόλους και απαιτώντας νέες δεξιότητες με ρυθμούς που λίγες δεκαετίες πριν θα θεωρούνταν αδιανόητοι.

Επομένως, η επαγγελματική επιλογή δεν πρέπει να εκλαμβάνεται ως μία στατική ή οριστική απόφαση. Είναι μάλλον η αφετηρία μιας δια βίου εξελικτικής διαδικασίας, στην οποία το άτομο αναπροσαρμόζει την πορεία του ανάλογα με τις εμπειρίες, τις ευκαιρίες και την εσωτερική του ωρίμανση και τις αλλαγές. Η κατανόηση αυτής της δυναμικής φύσης μπορεί να προσφέρει ανακούφιση και ελευθερία σε όσους νιώθουν πίεση να «διαλέξουν σωστά».

Η Σημασία των Ρόλων στη Ζωή

Για να καταλάβουμε πώς τελικά διαμορφώνεται η επαγγελματική μας ταυτότητα, είναι απαραίτητο να αναλογιστούμε πρώτα τη σύνθετη φύση της ανθρώπινης ύπαρξης. Κάθε άτομο δεν είναι μόνο ο επαγγελματίας που επιλέγει να γίνει, αλλά επίσης είναι παιδί, γονιός, φίλος, σύντροφος, μέλος της κοινωνίας, ονειροπόλος στοχαστής ή δημιουργός. Αυτοί οι ρόλοι συνυπάρχουν, αλληλεπιδρούν και αλληλοσυμπληρώνονται, διαμορφώνοντας τη συνολική μας ταυτότητα. Οπότε, πριν ρωτήσουμε «τι να γίνω;», οφείλουμε πρώτα να ρωτήσουμε «ποιος είμαι ήδη;».

Η θεωρία του Donald Super, γνωστή ως “Life-Span, Life-Space”, υπογραμμίζει ότι καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής μας, περνάμε από διάφορα στάδια και αναλαμβάνουμε πολλαπλούς ρόλους. Από τον ρόλο του μαθητή ή του φοιτητή μέχρι τον ρόλο του επαγγελματία, του γονιού ή του μέντορα, οι ρόλοι αυτοί αλληλοσυνδέονται και εξελίσσονται. Για παράδειγμα, ο ρόλος του γονιού επηρεάζει άμεσα τις επαγγελματικές αποφάσεις, καθώς κάποιος μπορεί να επιλέξει μια καριέρα που να του επιτρέπει περισσότερη ευελιξία ή να έχει καλύτερες συνθήκες εργασίας για να περνάει περισσότερο χρόνο με την οικογένειά του.

Αυτό σημαίνει ότι το επαγγελματικό μονοπάτι που ακολουθούμε δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται μεμονωμένα ή αποκομμένα από τις άλλες πτυχές της ζωής μας. Οι προσωπικές μας αξίες, οι στόχοι για το μέλλον, οι προτεραιότητές μας, και οι ρόλοι που ήδη έχουμε θα πρέπει να ενσωματώνονται σε αυτήν την επιλογή.

Η ευθυγράμμιση του επαγγελματικού μας ρόλου με τους άλλους ρόλους που αναλαμβάνουμε, είναι καθοριστική για την αίσθηση της ικανοποίησης που νιώθουμε στη ζωή. Αν το επαγγελματικό μονοπάτι που επιλέγουμε δεν συνάδει με τις προσωπικές μας αξίες ή με την ανάγκη να είμαστε παρόντες σε άλλους ρόλους, τότε μπορεί να νιώθουμε ότι έχουμε κάνει λάθος επιλογή.

Επιπλέον, η επαγγελματική σταδιοδρομία δεν είναι μόνο μια ευκαιρία για να εκπληρώσουμε συγκεκριμένους επαγγελματικούς στόχους, αλλά και για να διασφαλίσουμε ότι αυτό που κάνουμε συνάδει με τον τρόπο ζωής που θέλουμε να ζήσουμε. Σκεφτόμενοι ευρύτερα αυτό που θέλουμε να κάνουμε  στη ζωή μας,  δίνει τη δυνατότητα για περισσότερες επιλογές και συνεχή εξέλιξη κάτι που ταιριάζει σε ανθρώπους που δεν θέλουν να κάνουν το ίδιο πράγμα για πολλά χρόνια και προτιμούν να μαθαίνουν και να αναπτύσσονται μέσα από διαφορετικές εμπειρίες.  Για παράδειγμα το να σκεφτώ ότι θα ασχοληθώ με την οφθαλμολογία,  μπορεί να μην οδηγήσει όχι να γίνω αποκλειστικά οφθαλμίατρος, αλλά μπορεί  να ασχοληθώ με την έρευνα, σε εργαστήριο, με ακαδημαϊκή καριέρα ίσως, με διερεύνηση φαρμάκων για τα μάτια και για διάφορες παθήσεις. Ετσι ανοίγει η βεντάλια των επιλογών και παράλληλα αποφασίζω και πώς θα εντάξω κι άλλους ρόλους στη ζωή μου η πιο στυλ ζωής θα υιοθετήσω.

Τι Είναι το NLP και Πώς Βοηθά στην Επιλογή Σταδιοδρομίας

Ο όρος NLP (Νευρογλωσσικός Προγραμματισμός) προέρχεται από τα τρία βασικά στοιχεία που διαμορφώνουν την ανθρώπινη συμπεριφορά. Αυτά τα στοιχεία αποκαλύπτουν πώς λειτουργεί το μυαλό μας και πώς επηρεάζει τις αποφάσεις και τις συμπεριφορές μας.

• Νεύρο (Neuro): Αναφέρεται στο νευρολογικό μας σύστημα, το οποίο λαμβάνει ερεθίσματα από το περιβάλλον μέσω των αισθήσεων μας και τα επεξεργάζεται, διαμορφώνοντας τις εμπειρίες μας.
• Γλωσσικός (Linguistic): Εστιάζει στη γλώσσα, η οποία δεν περιλαμβάνει μόνο τα λόγια που λέμε αλλά και τη φυσιολογία του σώματος και τις εκφράσεις μας, . Η γλώσσα είναι το εργαλείο μέσω του οποίου αποδίδουμε νόημα στα ερεθίσματα που λαμβάνουμε και εκφράζουμε τις εμπειρίες μας.
• Προγραμματισμός (Programming): Αναφέρεται στα μοτίβα σκέψης και δράσης (patterns) που αναπτύσσουμε μέσα από την αλληλεπίδραση των παραπάνω στοιχείων, και τα οποία καθορίζουν πώς αντιλαμβανόμαστε την πραγματικότητα και πώς αντιδρούμε σε αυτήν.

Αυτά τα μοτίβα είναι μοναδικά για τον καθένα μας και επηρεάζουν σε μεγάλο βαθμό τις αποφάσεις μας, τη συμπεριφορά μας και τα αποτελέσματα που πετυχαίνουμε στη ζωή. Το NLP μας βοηθά να τα κατανοήσουμε, να παρατηρήσουμε πώς σκεφτόμαστε και λειτουργούμε, και να ανακαλύψουμε πώς μπορούμε να τα αλλάξουμε για να επιτύχουμε καλύτερα αποτελέσματα.

NLP και Δημιουργία ενός Συνεκτικού Σχεδίου Ζωής

Στον πυρήνα του NLP βρίσκεται η ικανότητα να διαχειριζόμαστε τις σκέψεις μας και να επηρεάζουμε τα συναισθήματα και τις συμπεριφορές μας, μέσω της κατανόησης των εσωτερικών διαδικασιών μας. Η ικανότητα αυτή είναι κρίσιμη όταν προσπαθούμε να σχεδιάσουμε τη ζωή μας και να λάβουμε αποφάσεις που συνάδουν με τους ρόλους που έχουμε και τις αξίες μας.

Το NLP βοηθάει να αποκτήσουμε μεγαλύτερη σαφήνεια σχετικά με το τι θέλουμε να πετύχουμε στη ζωή μας, βοηθώντας μας να αποσαφηνίσουμε:

1. Τι πραγματικά επιθυμούμε: Ποιες είναι οι βασικές μας αξίες και οι στόχοι μας; Αν, για παράδειγμα, η «ευελιξία» είναι σημαντική για εμάς, μπορούμε να αναζητήσουμε επαγγελματικές επιλογές που να μας επιτρέπουν να έχουμε περισσότερο ελεύθερο χρόνο ή να συνδυάζουμε εργασία και προσωπική ζωή με τρόπο που μας ικανοποιεί.
2. Αναγνώριση περιοριστικών πεποιθήσεων: Συχνά, έχουμε υποσυνείδητες πεποιθήσεις που περιορίζουν τις επιλογές μας, όπως «δεν είμαι αρκετά καλός» ή «δεν αξίζω την επιτυχία». Το NLP μας βοηθά να ταυτοποιήσουμε και να επαναπροσδιορίσουμε αυτές τις πεποιθήσεις, δίνοντάς μας την ελευθερία να ακολουθήσουμε μια επαγγελματική πορεία που πραγματικά μας ενθουσιάζει και ανταποκρίνεται στο όραμά μας για το μέλλον.
3. Διαχείριση συγκρούσεων μεταξύ ρόλων: Όταν οι επαγγελματικές μας αποφάσεις έρχονται σε σύγκρουση με άλλους ρόλους στη ζωή μας (όπως οικογενειακοί ή προσωπικοί), ή και με ρόλους και επιλογές που επιθυμούν άλλοι για εμάς, το NLP προσφέρει εργαλεία για να αναγνωρίσουμε αυτές τις συγκρούσεις και να βρούμε λύσεις που θα επιτρέπουν να ενσωματώσουμε όλες τις πλευρές της προσωπικότητάς μας, χωρίς να θυσιάσουμε τις βασικές μας ανάγκες.

Το NLP δεν περιορίζεται απλώς στην αλλαγή της σκέψης μας, αλλά εστιάζει και στην ευθυγράμμιση των αποφάσεών μας με έναν μεγαλύτερο στόχο ζωής. Αυτό συνάδει με την έννοια του “μεγαλύτερου σχεδίου ζωής” που συχνά αναφέρεται στο NLP: αντί να παίρνουμε αποφάσεις που αντανακλούν απλώς τις βραχυπρόθεσμες ανάγκες μας, μπορούμε να σκεφτούμε ποιοι είμαστε, τι αξίες έχουμε και πώς θέλουμε να ζήσουμε τη ζωή μας στο σύνολό της. Πώς οι διάφοροι ρόλοι μας συμπληρώνουν το συνολικό μας σχέδιο και πώς οι επαγγελματικές μας αποφάσεις επηρεάζουν και επηρεάζονται από τους υπόλοιπους ρόλους μας; ΤΟ NLP μας βοηθά να σχεδιασουμε την ενσωμάτωση, όπως, για παράδειγμα, πώς να  συνδυάσουμε μια απαιτητική καριέρα με την ανάγκη να είμαστε παρόντες για την οικογένειά μας.

Πώς το Modeling Μπορεί να Βοηθήσει στην Επιλογή Καριέρας

Το modeling αποτελεί θεμελιώδη διαδικασία του NLP και είναι ένα από τα πιο ισχυρά εργαλεία του συστήματος. Στην ουσία, modeling σημαίνει παρατήρηση, ανάλυση και αποτύπωση των στρατηγικών που ακολουθούν διακριτά αποτελεσματικά άτομα σε διάφορους τομείς της ζωής τους. Στόχος αυτής της διαδικασίας είναι να κατανοήσουμε πώς σκέφτονται και πώς ενεργούν αυτοί οι άνθρωποι, προκειμένου να αναγνωρίσουμε τις στρατηγικές και τα μοτίβα που παράγουν το αποτέλεσμα.

Στο modeling, η εστίαση μετατοπίζεται από το αποτέλεσμα αυτό καθ’ αυτό, “τη λύση” ή “τη σωστή απάντηση”, στην εξερεύνηση της πορείας που ακολουθούν οι άνθρωποι, τον τρόπο σκέψης που ακολουθούν, με στόχο να κατανοήσουμε τι ακριβώς κάνει την διαφορά και πώς μπορούμε να δανειστούμε στοιχεία και να τα προσαρμόσουμε στη δική μας περίπτωση.

Το modeling μπορεί να μας βοηθήσει να επιλέξουμε τον επαγγελματικό δρόμο που μας ταιριάζει, παρέχοντας μας μια στρατηγική για να λάβουμε αποφάσεις που θα συνδυάζουν τόσο τις επαγγελματικές μας φιλοδοξίες όσο και τις υπόλοιπες διαστάσεις της ζωής μας.

1. Ανάλυση Επιτυχημένων Προτύπων: Μέσα από το modeling, μπορούμε να παρατηρήσουμε και να κατανοήσουμε τις στρατηγικές των ανθρώπων που έχουν ήδη πετύχει στον τομέα που μας ενδιαφέρει. Πώς στήνουν το mindset τους γύρω από ρόλους, εγχειρήματα, αποφάσεις. Αυτοί οι άνθρωποι μπορεί να είναι καλλιτέχνες, επιστήμονες ή επαγγελματίες σε διαφόρους τομείς. Μελετώντας τις στρατηγικές τους, μπορούμε να κατανοήσουμε τι κάνουν, πώς σκέφτονται και ποιες ενέργειες τους οδήγησαν στην επιτυχία.
2. Στρατηγικές Σκέψης και Συμπεριφοράς: Αντί απλώς να παρατηρούμε τι κάνουν οι επιτυχημένοι άνθρωποι, το modeling μας επιτρέπει να εξετάσουμε πώς σκέφτονται. Ποια είναι η νοοτροπία τους απέναντι στις προκλήσεις; Πώς διαχειρίζονται την αποτυχία ή την αβεβαιότητα; Κατανοώντας την στρατηγική σκέψη αυτών των ανθρώπων, μπορούμε να την εφαρμόσουμε και να διαμορφώσουμε τον δικό μας τρόπο σκέψης και δράσης για να πετύχουμε.
3. Διαχείριση Αλλαγών και Στόχων: Το modeling μπορεί επίσης να μας βοηθήσει να αναγνωρίσουμε τις στρατηγικές που χρησιμοποιούν οι άνθρωποι για να διαχειριστούν τις αλλαγές στην καριέρα τους ή να επιτύχουν τους στόχους τους. Είτε πρόκειται για τη μετάβαση σε νέο επαγγελματικό τομέα είτε για την επίτευξη σημαντικών επαγγελματικών στόχων, μπορούμε να αναλύσουμε τα μοτίβα σκέψης και δράσης αυτών που έχουν πετύχει, και να τα προσαρμόσουμε στις δικές μας ανάγκες και συνθήκες.

Το modeling περιλαμβάνει ακόμη και το self-modeling μία θεμελιώδη διαδικασία για την προσωπική και επαγγελματική ανάπτυξη, καθώς επιτρέπει την εις βάθος κατανόηση των δικών μας σκέψεων, συναισθημάτων και ενεργειών. Το self-modeling βασίζεται στην παρατήρηση και ανάλυση των προσωπικών μας στρατηγικών. Πρόκειται για μια ενδοσκόπηση κατά την οποία δεν παρατηρούμε μόνο τις εξωτερικές μας ενέργειες, αλλά εξετάζουμε και την εσωτερική μας δυναμική — τις σκέψεις, τα συναισθήματα και τις αντιδράσεις που καθοδηγούν τη συμπεριφορά μας.

To self-modeling σχετίζεται στενά με την έννοια της αυτογνωσίας, ή «γνώθι σαυτόν» όπως έλεγε συχνά ο Σωκράτης, δηλαδή τη διαδικασία της βαθιάς κατανόησης του εαυτού μας — της συνειδητοποίησης των σκέψεων, των συναισθημάτων, των αξιών και των αντιφάσεων που μας συνθέτουν ως ανθρώπους. Ωστόσο, η αυτογνωσία δεν αφορά μόνο την αναγνώριση των δυνατοτήτων ή των περιορισμών μας, αλλά και την ικανότητα να παρατηρούμε, να κατανοούμε και να αναλύουμε τη συμπεριφορά μας σε διάφορες καταστάσεις σε ποικίλα πλαίσια. Με αυτόν τον τρόπο, αποκτάμε την ικανότητα να «βλέπουμε» τον εαυτό μας πώς λειτουργεί και να εντοπίζουμε μοτίβα σκέψης και δράσης που επηρεάζουν τη ζωή μας. Με άλλα λόγια  αναλαμβάνουμε το ρόλο του παρατηρητή του εαυτού μας. Παρατηρούμε τις σκέψεις μας, τις συναισθηματικές αντιδράσεις μας, τα συνειδητά ή ασυνείδητα μοτίβα που ακολουθούμε στην καθημερινότητά μας, και χαρτογραφούμε και αναλύουμε  τον αλγόριθμο σκέψης και δράσης που οδηγεί σε συγκεκριμένα αποτελέσματα. Για παράδειγμα, αν παρατηρήσουμε πώς ξεπερνούμε δύσκολες αποφάσεις με αυτοκυριαρχία ή πώς  αποφεύγουμε ή αναβάλλουμε να κάνουμε πράγματα λόγω φόβου αποτυχίας, το self-modeling μας βοηθά να χαρτογραφήσουμε τις στρατηγικές και να κατανοήσουμε τις διαφορές και να αναγνωρίσουμε τι συμβαίνει στον τρόπο σκέψης που οδηγεί στο φόβο και πώς να τον υπερβούμε.

Όλη αυτή η διαδικασία μας βοηθά να συνειδητοποιήσουμε ποια είναι τα μοτίβα που καθοδηγούν τις επαγγελματικές μας επιλογές, τις δράσεις μας και τις αντιδράσεις μας στο εργασιακό περιβάλλον. Εντοπίζοντας τα, μπορούμε να προσαρμόσουμε τις στρατηγικές μας για να παίρνουμε καλύτερες επαγγελματικές αποφάσεις, και να αναγνωρίσουμε τι πρέπει να αλλάξουμε ώστε να επιτύχουμε τους στόχους μας.

Για παράδειγμα, ένας νέος που δυσκολεύεται να επιλέξει επαγγελματική κατεύθυνση μπορεί, μέσα από τη διαδικασία του self-modeling, να διαπιστώσει ότι επηρεάζεται έντονα από εξωτερικές προσδοκίες — όπως οι προσδοκίες της οικογένειας ή τα κοινωνικά στερεότυπα — παραμερίζοντας έτσι τις δικές του βαθύτερες επιθυμίες και αυθεντικά ενδιαφέροντα. Η συνειδητοποίηση αυτής της εσωτερικής σύγκρουσης αποτελεί το πρώτο ουσιαστικό βήμα προς μια επαγγελματική επιλογή που αντικατοπτρίζει τον πραγματικό του εαυτό.

Αντίστοιχα, ένας επαγγελματίας που βρίσκεται σε φάση αναζήτησης νέας πορείας μπορεί να παρατηρήσει ότι τείνει να αναπαράγει επιλογές που δεν τον ικανοποιούν ουσιαστικά, απλώς επειδή του είναι οικείες ή του προσφέρουν μια αίσθηση ελέγχου. Μέσα από το self-modeling, έχει την ευκαιρία να αναγνωρίσει αυτά τα επαναλαμβανόμενα μοτίβα και να προσεγγίσει νέες επαγγελματικές κατευθύνσεις με περισσότερη επίγνωση και λιγότερη παρόρμηση.

Σε αυτό το πλαίσιο αυτογνωσίας, η δομημένη προσέγγιση SFM™ (Success Factor Modeling) προσφέρει στους μαθητές και τους απόφοιτους ένα πρακτικό εργαλείο ενδυνάμωσης της εσωτερικής τους στάσης, ώστε να προσεγγίζουν τις επιλογές με ευρηματικότητα, εστίαση και αυτορρύθμιση. Μέσα από την εξοικείωση με βασικούς νοητικούς μηχανισμούς μαθαίνουν να:

• αναπτύσσουν το δικό τους ιδανικό mindset που ξεφεύγει από τις πεπατημένες,
• αποκτούν εργαλεία για να χαρτογραφούν και να ενισχύουν τον προσωπικό τους τρόπο λειτουργίας και να αντιμετωπίζουν ένα συνεχώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον,
• εντοπίζουν και επαναπροσδιορίζουν τα εσωτερικά εμπόδια που περιορίζουν την πορεία προς τις επιδιώξεις τους.

Η Τεχνική των Ερωτήσεων

Μία από τις πιο αποτελεσματικές τεχνικές που χρησιμοποιεί ο Νευρογλωσσικός Προγραμματισμός (NLP) είναι οι ερωτήσεις. Όχι γενικές ή τυποποιημένες, αλλά ουσιαστικές, στοχευμένες ερωτήσεις που μας βοηθούν να δούμε τα πράγματα από νέα οπτική, να συνδεθούμε με τον εαυτό μας και να προχωρήσουμε με μεγαλύτερη συνειδητότητα.

Ένας νέος άνθρωπος που αναρωτιέται τι επάγγελμα θα ακολουθήσει, δεν χρειάζεται άλλα κουίζ του τύπου «Ποιο επάγγελμα μου ταιριάζει;». Αυτό που πραγματικά χρειάζεται είναι ο χώρος και ο χρόνος να εξερευνήσει και να πειραματιστεί με ασφάλεια.

Δεν χρειάζεται να έχουμε μία τελική απάντηση. Αυτό που χρειάζεται είναι μια ζωντανή, διαρκής σχέση με τη δημιουργική ερώτηση.

Οπότε, μπορούμε να κάνουμε τις εξής ερωτήσεις για να δούμε ποιο επάγγελμα μας ταιριάζει:

• Οταν αφοσιώνομαι σε κάτι που μου αρέσει να κάνω τι είναι αυτό που πραγματικά με ευχαριστεί και είναι σημαντικό για μένα ?
• Τι μετράει για μένα στη ζωή μου;
• Τι είναι σημαντικό για μένα σε σχέση με την επαγγελματική μου ζωή?
• Ποια θέματα θέλω να λύνω στη ζωή μου;
• Σε ποιο περιβάλλον νιώθω πραγματικά ζωντανός/ή;
• Ποιοι τρόποι και στυλ εργασίας μου αρέσουν?
• Πώς αυτό που θέλω να  κάνω ταιριάζει μ αυτό που θέλω να είμαι?

Υπάρχει Ένα Αληθινό Κάλεσμα για Όλους;

Ένας από τους πιο επίμονους και περιοριστικούς μύθους στην επαγγελματική πορεία είναι η ιδέα ότι ο καθένας μας οφείλει να ανακαλύψει ένα και μοναδικό «αληθινό κάλεσμα»—μια σταθερή ταυτότητα ή επάγγελμα που θα καθορίσει το ποιοι είμαστε. Αυτός ο μύθος, αν και ρομαντικός, αγνοεί τη δυναμική φύση του ανθρώπου και την ποικιλομορφία των νοητικών και δημιουργικών μας ικανοτήτων. Επίσης αγνοεί και στερεί τη επαφή με τις εξελίξεις.

Η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη και πιο ενδιαφέρουσα. Μερικοί άνθρωποι πράγματι ανακαλύπτουν νωρίς αυτό που τους εκφράζει και το ακολουθούν με συνέπεια. Όμως πολλοί άλλοι έχουν πολλαπλά ενδιαφέροντα και ταλέντα που εξελίσσονται με τον χρόνο. Η Emilie Wapnick, μέσα από το έργο της για τους πολυδυναμικούς (multipotentialites), τους ανθρώπους δηλαδή που έχουν πολλές και διαφορετικές ασχολίες και δυνατότητες, επισημαίνει ότι δεν είμαστε όλοι φτιαγμένοι για εξειδίκευση. Και δεν χρειάζεται να είμαστε.

Ο Αμερικανός δημοσιογράφος David Epstein, στο βιβλίο του Range, παρουσιάζει ερευνητικά δεδομένα που δείχνουν ότι τα άτομα με ποικίλες εμπειρίες και ενδιαφέροντα έχουν συχνά πλεονεκτήματα σε πολύπλοκα, διαθεματικά περιβάλλοντα. Μπορούν να αναγνωρίζουν μοτίβα, να συνδέουν ιδέες από διαφορετικά πεδία και να επιλύουν προβλήματα με τρόπους που οι πιο εξειδικευμένοι δεν φαντάζονται καν.

Στην πραγματικότητα, η εναλλαγή πεδίων ή η αμφιθυμία ανάμεσα σε φαινομενικά διαφορετικά ενδιαφέροντα—όπως η ψυχολογία και η μουσική—δεν αποτελεί ένδειξη σύγχυσης ή ασυνέπειας. Είναι, αντιθέτως, σημάδι ικανότητας για σύνθεση: την ικανότητα να ενώνεις, να δημιουργείς γέφυρες και να καινοτομείς εκεί όπου άλλοι βλέπουν όρια.

Αντί να πιεζόμαστε να χωρέσουμε σε έναν ρόλο, ίσως χρειάζεται να χτίσουμε έναν χώρο που να χωράει εμάς. Η ταυτότητα δεν είναι μια στατική ιδιότητα, αλλά μια εξελισσόμενη σχέση με τον εαυτό μας και τον κόσμο.

Το να αποφασίσουμε τι να κάνουμε στη ζωή μας δεν είναι ένα στιγμιαίο γεγονός, αλλά μια διαρκής διερεύνηση. Αντί να αναζητούμε μια τελική απάντηση, ας καλλιεργήσουμε μια υγιή σχέση με τις ερωτήσεις μαθαίνοντας να ρωτάμε τον εαυτό μας. Και αν μέσα μας υπάρχουν πολλές φωνές, τότε ίσως είναι γιατί έχουμε πολλά να πούμε.

Το σύστημα NLP προσφέρει ποικίλους τρόπους να γνωρίσουμε και να χαρτογραφήσουμε κατ΄ αρχάς τα θέματα που απασχολούν και στη συνέχεια πρακτικές προσεγγίσεις για τη διαχείρισή τους, τόσο σε σχέση με τα ίδια τα παιδιά,,όσο και σε σχέση με το περιβάλλον τους, είτε ως γονείς, εκπαιδευτικοί ή μέντορες στα βήματά τους για τις μελλοντικές αποφάσεις.